รายละเอียด : ไตรกลีเซอไรด์ หรือ TG เป็นไขมันชนิดหนึ่งในเลือด ร่างกายใช้เป็นแหล่งพลังงานสำรอง แต่ถ้ามีมากเกินไป มักสะท้อนว่าร่างกายได้รับพลังงานเกินกว่าที่ใช้ โดยเฉพาะจากแป้ง น้ำตาล ของหวาน แอลกอฮอล์ และอาหารพลังงานสูง

พูดให้ง่าย ค่า TG ไม่ได้เกี่ยวกับ “กินมัน” อย่างเดียว แต่เกี่ยวกับการใช้ชีวิตโดยรวมด้วย เช่น กินหวาน กินแป้งเยอะ ไม่ค่อยขยับตัว น้ำหนักเกิน มีพุง นอนดึก หรือมีภาวะดื้อต่ออินซูลิน

หากค่า TG สูงต่อเนื่อง อาจสัมพันธ์กับความเสี่ยงโรคอ้วนลงพุง เบาหวาน ความดัน ไขมันในเลือดผิดปกติ และโรคหัวใจและหลอดเลือดในระยะยาว

ค่า TG แปลผลอย่างไร

โดยทั่วไปสามารถอ่านค่าไตรกลีเซอไรด์เบื้องต้นได้ประมาณนี้

• ต่ำกว่า 150 mg/dL : อยู่ในเกณฑ์ปกติ
• 150 - 199 mg/dL : เริ่มเกือบสูง ควรเริ่มปรับพฤติกรรม
• 200 - 499 mg/dL : สูง ควรจริงจังกับอาหาร น้ำหนัก และการออกกำลังกาย
• ตั้งแต่ 500 mg/dL ขึ้นไป : สูงมาก ควรปรึกษาแพทย์ เพราะอาจเพิ่มความเสี่ยงภาวะตับอ่อนอักเสบเฉียบพลัน

หมายเหตุ : การแปลผล TG ควรดูร่วมกับค่าอื่นๆ เช่น LDL-c, HDL-c, น้ำตาลในเลือด ความดัน น้ำหนักตัว รอบเอว และพฤติกรรมการใช้ชีวิต

ตัวอย่างการอ่านผล

ตัวอย่างที่ 1
TG = 110 mg/dL
ถือว่าอยู่ในเกณฑ์ดี ควรรักษาพฤติกรรมที่ช่วยคุมแป้ง น้ำตาล และน้ำหนักตัวต่อไป

ตัวอย่างที่ 2
TG = 180 mg/dL
เริ่มเกือบสูง ช่วงนี้ควรระวังของหวาน น้ำหวาน แป้งขัดสี และการกินเกินพลังงานที่ใช้

ตัวอย่างที่ 3
TG = 280 mg/dL
ถือว่าสูง ควรจริงจังกับการปรับอาหาร ลดน้ำหนักถ้ามีพุง และตรวจร่วมกับน้ำตาลในเลือด

ตัวอย่างที่ 4
TG = 520 mg/dL
ถือว่าสูงมาก ควรปรึกษาแพทย์เพื่อประเมินเพิ่มเติม ไม่ควรปล่อยไว้หรือพยายามจัดการเองจากตัวเลขเดียว

ค่า TG สูง มักเกี่ยวกับอะไรบ้าง

หลายคนที่ไตรกลีเซอไรด์สูง มักมีปัจจัยร่วมเหล่านี้

• กินแป้ง น้ำตาล ของหวาน หรือเครื่องดื่มหวานบ่อย
• ดื่มแอลกอฮอล์เป็นประจำ
• กินพลังงานมากกว่าที่ร่างกายใช้
• น้ำหนักเกิน อ้วนลงพุง หรือรอบเอวเกิน
• ไม่ค่อยออกกำลังกาย
• นอนดึก เครียดสะสม หรือใช้ชีวิตไม่ค่อยขยับ
• มีเบาหวาน ภาวะดื้อต่ออินซูลิน ไทรอยด์ต่ำ หรือโรคไตบางชนิด
• ยาบางชนิดอาจมีผลต่อค่า TG ควรปรึกษาแพทย์หรือเภสัชกรหากสงสัย

อยากลด TG เริ่มจากอะไรดี

ถ้าอยากให้ค่าไตรกลีเซอไรด์ดีขึ้น สิ่งที่มักเห็นผลคือการลด “พลังงานส่วนเกิน” โดยเฉพาะแป้ง น้ำตาล และแอลกอฮอล์

1. ลดน้ำหวาน ชานม น้ำอัดลม ขนมหวาน และของกินจุบจิบ

2. ลดแป้งขัดสี เช่น ข้าวขาวปริมาณมาก ขนมปังขาว เส้นต่างๆ และเบเกอรี่

3. งดหรือลดแอลกอฮอล์ เพราะแอลกอฮอล์ทำให้ TG สูงขึ้นได้ชัดในหลายคน

4. เดินเร็ว ออกกำลังกาย หรือเพิ่มกิจกรรมทางกายให้สม่ำเสมอ

5. ลดน้ำหนักหากมีพุง เพราะการลดน้ำหนักเพียงบางส่วนก็อาจช่วยให้ค่า TG ดีขึ้นได้

6. ตรวจน้ำตาลในเลือดร่วมด้วย โดยเฉพาะถ้า TG สูงพร้อมน้ำหนักเกินหรือมีพุง

ข้อควรทราบ

ผลลัพธ์นี้เป็นการวิเคราะห์เบื้องต้น เพื่อช่วยให้อ่านค่าตรวจเลือดง่ายขึ้น ไม่ใช่การวินิจฉัยโรค

หากค่า TG สูงมาก ตั้งแต่ 500 mg/dL ขึ้นไป หรือมีโรคประจำตัว เช่น เบาหวาน ความดัน โรคหัวใจ โรคไต หรือใช้ยาประจำ ควรปรึกษาแพทย์หรือเภสัชกร เพื่อประเมินร่วมกับค่าไขมันอื่นๆ และความเสี่ยงส่วนตัว

หลังปรับอาหาร ออกกำลังกาย หรือลดน้ำหนักต่อเนื่องประมาณ 2-3 เดือน สามารถกลับมาใช้หน้านี้อีกครั้งหลังตรวจเลือดรอบใหม่ เพื่อดูว่าค่า TG เปลี่ยนไปในทิศทางที่ดีขึ้นหรือไม่